อีโมจิแต่ละตัวชื่อภาษาไทยว่าอะไร ใครตั้งชื่อ และทำไมพิมพ์หาในคีย์บอร์ดไม่เจอ

อีโมจิทุกตัวมีชื่อภาษาไทย แถมมีคำค้นอย่าง 555#

Unicode เก็บชื่ออีโมจิทุกภาษาไว้ในชุดข้อมูลชื่อ CLDR (Common Locale Data Repository) อีโมจิหนึ่งตัวมีสองส่วน คือชื่อสั้น ที่ใช้เป็นชื่อเรียกและให้โปรแกรมอ่านหน้าจออ่านออกเสียง กับคำค้นอีกชุดหนึ่ง ภาษาไทยมีครบทุกตัวถึงรุ่นล่าสุด และคำค้นเป็นคำที่คนไทยพิมพ์กันจริง

🙏 ในภาษาอังกฤษชื่อ folded hands และคำค้นภาษาอังกฤษมีคำว่า high five ติดมาด้วย คนจึงถกกันอยู่เรื่อย ๆ ว่ารูปนี้คือไหว้หรือแปะมือ ส่วนฝั่งไทยตั้งชื่อว่าพนมมือ และมีไหว้กับขอบคุณเป็นคำค้น

ทั้งหมดนี้ค้นได้ในเครื่องมือค้นหาอีโมจิด้วยชื่อภาษาไทย ที่เราทำไว้ พิมพ์คำไทยหรืออังกฤษก็ได้ หรือวางอีโมจิที่ไม่รู้จักเพื่อดูชื่อ จะดูแบบรายชื่อทั้งหมดในหน้าเดียวก็ได้

ผู้แปลแต่ละภาษาช่วยกันตั้งชื่อ แล้วโหวตให้ผ่าน#

ชื่อพวกนี้ไม่ได้มาจาก Unicode คนเดียว CLDR เปิดเว็บชื่อ Survey Tool ให้ผู้แปลแต่ละภาษาเข้าไปเสนอชื่อและคำค้น แล้วโหวตกัน ตามที่ CLDR เขียนไว้ในขั้นตอนการทำงาน

• คะแนนโหวตไม่เท่ากัน คนจากองค์กรสมาชิกอย่าง Google, Apple หรือ Microsoft มีน้ำหนักมากกว่าคนทั่วไป และองค์กรเดียวกันนับเป็นเสียงเดียว
• ชื่อจะผ่านเมื่อนำชื่ออันดับรองได้ถึงคะแนนขั้นต่ำที่ CLDR กำหนดไว้
• แนวทางตั้งชื่อบอกว่าชื่อในภาษาเดียวกันต้องไม่ซ้ำกัน ไม่ต้องแปลตรงตัวจากภาษาอังกฤษ และคำค้นควรสั้น

ภาษาไทยอยู่ในกลุ่มที่ CLDR ดูแลเต็มระดับ (modern) รายชื่อองค์กรที่ตั้งเป้าดูแลภาษาไทยมี Google, Apple, Microsoft, Meta และ Airbnb

อีโมจิใหม่ได้ชื่อก่อนวันเปิดตัวด้วย CLDR เปิดให้ผู้แปลตั้งชื่ออีโมจิของรุ่นถัดไปไว้ล่วงหน้าหลายเดือน อย่าง CLDR 49 alpha เมื่อวันที่ 4 ก.ย. 2026 ก็มีชื่ออีโมจิของ Emoji 18.0 มาแล้ว ก่อนรุ่นนี้ออกจริงไม่ถึงสองสัปดาห์ ตอนนี้ 🫫 จึงชื่อหน้าแตก 🫝 ชื่อแตงกวาดอง และ 🛙 ชื่อประภาคาร ทั้งที่มือถือส่วนใหญ่ยังแสดงสามตัวนี้ไม่ได้

บน Mac ชื่อไม่ตรงกับ CLDR เกือบสามในสี่#

ผมลองพิมพ์ "กำมือ" ในหน้าต่างอีโมจิของ Mac (กด Fn หรือ Control + Command + Space) ผลคือไม่เจออะไรเลย ทั้งที่ CLDR ตั้งชื่อ ✊ ว่ากำมือ พอเปิดดูไฟล์ชื่ออีโมจิภาษาไทยที่มากับ macOS ก็เจอว่า Apple ตั้งชื่อ ✊ ว่า "ยกกำปั้น"

Mac ใช้ชื่อชุดของ Apple เอง เราเทียบทั้งชุดบน macOS 27 แล้ว ชื่อไทยของ Apple ไม่ตรงกับ CLDR 1,342 ตัว จาก 1,912 ตัวที่มีทั้งสองฝั่ง หรือราว 70% ชื่อของ Apple มักยาวกว่าและบรรยายตรงตัว เช่น

ถ้าค้นในคีย์บอร์ดแล้วไม่เจอ ลองพิมพ์คำหลักคำเดียวให้สั้นลง อย่าง กำปั้น ร้องไห้ หรือหัวใจ คำสั้นมีโอกาสตรงกับชื่อหรือคำค้นของทุกเจ้ามากกว่า

ผมลองคีย์บอร์ดของ Samsung ด้วย พิมพ์ "กำมือ" ก็ไม่เจอเหมือนกัน เราหาไม่เจอว่า Samsung กับคีย์บอร์ดเจ้าอื่นใช้ชื่อจากไหน ที่ยืนยันได้ว่าใช้ CLDR ตรง ๆ คือหน้าเลือกอีโมจิของ ChromeOS ซึ่งฝัง CLDR ไว้ใช้ค้นหา

ทำระบบค้นหาอีโมจิเอง ใช้ CLDR ได้เลย#

ถ้าเว็บหรือแอปของเราจะมีช่องเลือกอีโมจิ CLDR คือชุดข้อมูลที่ใช้ได้เลยและเป็นกลางที่สุด ใช้ได้ภายใต้ Unicode License v3 แค่ใส่เครดิต เราใช้ไฟล์เหล่านี้ทำเครื่องมือค้นหาอีโมจิ

• common/annotations/th.xml ชื่อและคำค้นของอีโมจิตัวเดี่ยว
• common/annotationsDerived/th.xml ชื่อของตัวที่ประกอบขึ้นมา เช่น ใส่สีผิว อาชีพ และธง
• emoji-test.txt รายชื่ออีโมจิทุกตัวตามลำดับคีย์บอร์ด พร้อมหมวดและรุ่นที่เพิ่มเข้ามา

<annotation cp="😂">555 | ขำ | ดีใจ | ตลก | น้ำตา | ปลื้ม | ร้องไห้ | หน้า | หัวเราะ | ฮา</annotation>
<annotation cp="😂" type="tts">ร้องไห้ดีใจ</annotation>

มีสองเรื่องที่ต้องระวังตอนเอามาใช้

• CLDR เก็บอีโมจิโดยตัด U+FE0F ออก อย่าง ❤️ เก็บเป็น ❤ เฉย ๆ เวลาเอาอีโมจิจากข้อความไปค้นต้องตัดตัวนี้ออกก่อน ไม่อย่างนั้นจะหาไม่เจอ
• อีโมจิตัวเดียวที่ตาเห็นอาจเป็นหลายตัวอักษรต่อกัน อย่าง 👩‍💻 คือ 👩 + ตัวเชื่อม + 💻 เรื่องนับความยาวพวกนี้เราเขียนไว้แล้วในโพสต์ SMS ภาษาไทยส่งได้กี่ตัวอักษร

ถ้าอยากรู้ว่าอีโมจิตัวไหนคนใช้บ่อยที่สุด และ Unicode เพิ่มอีโมจิใหม่ปีละกี่ตัว ลองอ่านต่อที่ อีโมจิที่คนใช้บ่อยที่สุดคือตัวไหน ได้ครับ