Laravel Scheduler คืออะไร และวิธีตั้งงานตามเวลาด้วย cron บรรทัดเดียว

งานตามเวลาที่ระบบส่วนใหญ่ต้องมี#

แทบทุกระบบที่ใช้งานจริงมีงานที่ไม่มีใครกดปุ่มสั่ง แต่ต้องเกิดตามเวลา

• ส่งสรุปยอดขายเมื่อวานเข้า LINE กลุ่มผู้บริหารทุกเช้า
• ยกเลิกคำสั่งซื้อที่ไม่โอนเงินภายใน 24 ชั่วโมง
• ส่งไฟล์โอนเงินให้ธนาคารตามรอบ ซึ่งต้องรู้วันทำการของธนาคารด้วย
• สำรองฐานข้อมูลตอนตีสอง และลบไฟล์สำรองที่เก่ากว่า 30 วัน

ทางที่ใช้กันมาตลอดคือตั้ง cron บนเซิร์ฟเวอร์ทีละงาน หนึ่งบรรทัดต่อหนึ่งงาน ปัญหาคือรายการงานไปอยู่นอกโค้ด ไม่มีใน git ย้ายเซิร์ฟเวอร์ทีก็ต้องจำมาตั้งใหม่ และไม่มีใครรู้ว่าบนเครื่องตั้งอะไรไว้บ้างจนกว่าจะ ssh เข้าไปดู

cron บรรทัดเดียว แล้ว Laravel ตัดสินใจเอง#

cron คือตัวตั้งเวลาของ Linux ที่รันคำสั่งตามรูปแบบเวลา เช่น 0 8 * * * คือทุกวันตอน 8:00 Laravel ใช้ cron แค่บรรทัดเดียวให้เรียกตัวเองทุกนาที

* * * * * cd /var/www/shop && php artisan schedule:run >> /dev/null 2>&1

ทุกนาที schedule:run จะโหลดรายการงานจากโค้ด เช็คว่างานไหนถึงเวลาในนาทีนั้น แล้วรันเฉพาะงานนั้น นาทีที่ไม่มีงานก็จบไปเฉย ๆ รายการงานจริงจึงอยู่ใน git ตรวจใน pull request ได้ และย้ายเซิร์ฟเวอร์ก็แค่ตั้ง cron บรรทัดเดิม

ใครที่ใช้ shared hosting กับ cPanel หรือ DirectAdmin ก็ใช้ได้เหมือนกัน เข้าเมนู Cron Jobs แล้วใส่คำสั่งเดียวกัน โดยใช้ path เต็มของ PHP ตามที่โฮสต์บอก บางโฮสต์ให้ตั้งถี่สุดแค่ทุก 5 หรือ 15 นาที งานที่ตั้งไว้ระหว่างนั้นจะไม่ได้รัน เพราะ schedule:run เช็คเฉพาะนาทีที่ cron เรียกเท่านั้น ตอนพัฒนาบนเครื่องตัวเองไม่ต้องตั้ง cron ใช้ php artisan schedule:work ค้างไว้ใน terminal แทนได้

ประกาศงานไว้ใน routes/console.php#

ตั้งแต่ Laravel 11 รายการงานอยู่ใน routes/console.php ส่วนเวอร์ชันก่อนหน้าอยู่ในเมธอด schedule() ของ app/Console/Kernel.php

use Illuminate\Support\Facades\Schedule;

Schedule::command('reports:daily-sales')->dailyAt('08:00');

Schedule::command('orders:cancel-unpaid')->hourly();

Schedule::command('backup:run')->dailyAt('02:00')->withoutOverlapping();

นอกจาก command() ยังสั่ง job() เพื่อโยน job เข้า queue หรือ call() กับ closure ได้ เวลามีให้เลือกเยอะ ตั้งแต่ everyMinute(), everyFiveMinutes(), weekdays() ไปจนถึง cron('0 8 * * 1-5') ถ้าอยากเขียนเอง

ดูว่ามีงานอะไรบ้างและจะรันครั้งถัดไปเมื่อไหร่ได้ด้วย php artisan schedule:list ซึ่งช่วยมากตอนรับระบบต่อจากคนอื่น

ตัวช่วยที่ควรรู้จัก#

เรื่อง timezone สำคัญกว่าที่คิด ถ้า config/app.php ยังเป็น UTC ตามค่าเริ่มต้น dailyAt('08:00') จะรันตอน 15:00 เวลาไทย ตั้งที่ APP_TIMEZONE ทั้งแอป หรือใส่ timezone() เฉพาะงานก็ได้

ส่วนงานที่ใช้เวลานานหรือเรียก API ภายนอก ให้ scheduler แค่โยน job เข้า queue แล้วให้ worker รันต่อ งานจะได้ retry ได้และไม่ทำให้งานอื่นในนาทีนั้นรอ

สิ่งที่ scheduler ไม่ได้ทำให้#

scheduler รันงานได้เฉพาะนาทีที่ cron เรียก ถ้าเซิร์ฟเวอร์ล่ม รีบูตนาน หรือ cron หายไปหลังย้ายเครื่อง งานในช่วงนั้นจะหายไปเงียบ ๆ Laravel ไม่ย้อนกลับไปรันให้ตอนเครื่องกลับมา รายงานเช้าวันนั้นจึงไม่ออก และอาจไม่มีใครรู้จนผู้บริหารถาม

ทางป้องกันมีสองชั้น ชั้นแรกคือรู้ตัวให้เร็ว ตั้งให้งานสำคัญ ping บริการเฝ้าระวังอย่าง Healthchecks.io ทุกครั้งที่รันเสร็จ ถ้าไม่มี ping เข้ามาตามเวลาก็แจ้งเตือน ชั้นที่สองคือออกแบบให้งานรันย้อนหลังได้ เช่นคำสั่งรับวันที่เข้ามา และรันซ้ำแล้วไม่เกิดผลซ้ำ (idempotent) ถ้าอยากให้ระบบรันงานที่พลาดไปให้อัตโนมัติ มีแพ็กเกจที่ทำเรื่องนี้ ลองอ่านต่อที่โพสต์เรื่องรันงานที่พลาดไปตอนเซิร์ฟเวอร์ล่มได้ครับ

รายละเอียดทุกตัวเลือกอยู่ในเอกสาร Task Scheduling ของ Laravel