ondrej PPA ปิดรับอัปเดตแล้ว
ถ้าเราลง PHP เวอร์ชันใหม่บน Ubuntu เอง ส่วนใหญ่ก็ลงจาก PPA ของ Ondřej Surý ตอนนี้คำอธิบายของ PPA บน Launchpad เปลี่ยนเป็นข้อความสั้น ๆ ว่า PPA นี้ frozen แล้ว ไม่รับอัปเดตอีก และ package ของ PHP สำหรับ Ubuntu ไปอยู่ที่ packages.sury.org แทน
ช่วงที่ php.net ออกแพตช์ security ชุดวันที่ 19 พ.ย. build ใหม่ยังขึ้นใน PPA ทัน เครื่องที่สั่งอัปเดตรอบนี้จึงได้แพตช์ครบ แต่ PHP รุ่นถัดไปจะขึ้นที่ packages.sury.org ที่เดียว
ทาง Launchpad ยังเปลี่ยนชื่อ (Label) ของ PPA เป็น PPA for PHP (deprecated) ด้วย apt ถือว่าการเปลี่ยน Label ของ repository เป็นเรื่องที่ต้องยอมรับก่อน apt-get update จึงหยุดที่ PPA นี้แล้วขึ้นแบบนี้
sudo apt-get update
E: Repository 'https://ppa.launchpadcontent.net/ondrej/php/ubuntu noble InRelease' changed its 'Label' value from '…' to 'PPA for PHP (deprecated)'
N: This must be accepted explicitly before updates for this repository can be applied. See apt-secure(8) manpage for details.ถ้ายังย้ายไม่ทันและต้องลงแพตช์รอบนี้ก่อน ใส่ --allow-releaseinfo-change-label ตอน apt-get update เพื่อยอมรับชื่อใหม่ไปครั้งหนึ่งได้ แต่เป็นแค่ทางผ่าน เพราะ PPA ไม่มี build ใหม่มาให้อีกแล้ว
เครื่องที่ยังอยู่บน PPA จะหยุดได้แพตช์โดยไม่มีอะไรเตือน
ส่วนที่น่ากลัวของเรื่องนี้คือไม่มีอะไรพัง เว็บยังเปิดได้ PHP-FPM ยังรันอยู่ ถ้าพิมพ์ apt list --upgradable ก็ไม่เห็น PHP ค้างอยู่ในรายการ เพราะ PPA ไม่มีอะไรใหม่ให้อัปเกรด เครื่องจึงดูเหมือนอัปเดตครบแล้ว ทั้งที่จะไม่ได้แพตช์ของช่องโหว่ถัดไปเลย
unattended-upgrades ยิ่งเงียบกว่านั้น งานที่ systemd รันทุกวันใช้ apt-get update เหมือนกัน พอเจอ Label ใหม่ ก็จด error ไว้ใน log แล้วข้าม PPA ไป ไม่มีอีเมล ไม่มีหน้าจอเตือน ถ้าเราไม่ได้เปิด log ดูก็ไม่รู้เลยว่า PHP หยุดได้แพตช์ตั้งแต่วันนั้น
ใครที่ลงแพตช์เองด้วยมือทุกครั้งก็หนีไม่พ้นเหมือนกัน เพราะ apt upgrade รอบหน้าจะบอกว่าไม่มีอะไรให้อัปเดต
เช็คก่อนว่าเครื่องเราต้องย้ายไหม
| PHP บนเครื่องมาจาก | ต้องทำอะไร |
|---|---|
Ubuntu เอง (apt install php โดยไม่เพิ่ม PPA) |
ไม่ต้องทำอะไร Ubuntu ยังแพตช์ให้ตามปกติ |
ppa:ondrej/php บน Ubuntu 22.04 หรือ 24.04 |
ย้ายไป packages.sury.org ตามหัวข้อถัดไป |
| ลงใหม่บน Ubuntu 26.04 | ลงจาก packages.sury.org ตาม README ไปเลย |
| packages.sury.org อยู่แล้ว (Debian ส่วนใหญ่) | ไม่ต้องทำอะไร |
| shared hosting | เป็นหน้าที่ของผู้ให้บริการ ถามเขาได้ว่าใช้ PHP จากไหน |
ถ้าไม่แน่ใจว่าเครื่องตัวเองอยู่ช่องไหน ดูที่ apt-cache policy php8.4-fpm (เปลี่ยนเลขตามเวอร์ชันที่ใช้) ถ้าบรรทัดที่มี *** ชี้ไปที่ ppa.launchpadcontent.net/ondrej/php แปลว่ายังอยู่บน PPA
ย้ายไป packages.sury.org ด้วยสามคำสั่ง
วิธีที่ Launchpad ให้ไว้สำหรับ Ubuntu 22.04 และ 24.04 มีแค่นี้
sudo apt-get update --allow-releaseinfo-change-label
sudo apt install debsuryorg-repository-php
sudo add-apt-repository --remove ppa:ondrej/php
sudo apt update
package debsuryorg-repository-php มากับ PPA เอง ลงแล้วจะเพิ่ม keyring ของ sury เขียนไฟล์ /etc/apt/sources.list.d/php.sources ให้ชี้ไปที่ packages.sury.org และตั้ง priority ของ PPA ให้ต่ำลงเหลือ 100 apt จึงเลือก packages.sury.org ก่อน หลังจากนั้นค่อยลบ PPA ออก ก่อนเริ่มลองเก็บสำเนา /etc/apt ไว้สักชุดก็ดีครับ ถ้ามีอะไรแปลก ๆ จะได้ย้อนกลับได้
ระหว่างย้าย apt ไม่ถอดหรือลดเวอร์ชัน package ไหนเลย PHP-FPM ไม่ต้อง restart และเว็บไม่สะดุด เพราะเลขเวอร์ชันของ build จาก PPA เรียงใหม่กว่า build ที่ packages.sury.org
- PPA:
8.5.13-2+ubuntu24.04.1+deb.sury.org+1 - packages.sury.org:
8.5.13-2+debsuryorg24.04.1+php+1
apt เทียบเลขทีละตัวอักษรหลัง 8.5.13-2+ ตัว u ของ ubuntu มาหลัง d ของ debsuryorg build เดิมที่ลงไว้จึงถือว่าใหม่กว่า apt ก็ปล่อยไว้แบบนั้น แพตช์ตัวจริงตัวถัดไปจะมาจาก packages.sury.org เอง บางเครื่องอาจเห็น build อย่าง 8.5.13-3+debsuryorg… ขึ้นเป็น upgradable ตัวนั้นเป็นการ build ใหม่ของเวอร์ชันเดิม ไม่ใช่แพตช์ security จะลงตอนไหนก็ได้
unattended-upgrades ต้องรู้จัก origin ใหม่
ข้อนี้พลาดง่ายที่สุด ถ้าเราเคยเพิ่ม PPA ให้ unattended-upgrades อัปเดตเอง ใน /etc/apt/apt.conf.d/ จะมีบรรทัดที่อ้างถึง origin LP-PPA-ondrej-php แบบใดแบบหนึ่ง พอย้ายแล้ว packages.sury.org ประกาศตัวเองเป็น origin deb.sury.org และไม่มี Label บรรทัดเดิมจึงไม่ตรงกับอะไรเลย unattended-upgrades ก็ข้าม PHP ไปเงียบ ๆ อีกรอบ ต้องเปลี่ยนเป็น origin ใหม่
Unattended-Upgrade::Origins-Pattern {
// เดิม
// "origin=LP-PPA-ondrej-php";
// หลังย้ายไป packages.sury.org
"origin=deb.sury.org";
};
แก้แล้วลองสั่ง sudo unattended-upgrade --dry-run --debug แล้วดูว่า deb.sury.org อยู่ในรายการ allowed origins
บางเครื่องตั้งใจไม่ให้ PHP อัปเดตเอง เพราะอยากเลือกเวลา restart PHP-FPM เอง แบบนั้นก็ไม่ต้องเพิ่ม แต่ต้องมีคนคอยลงแพตช์ด้วยมือทุกรอบที่ php.net ออกเวอร์ชันใหม่
php-cli และ php-mysql ชี้ไปที่ PHP 8.6 แล้ว
packages.sury.org มี PHP 8.6 แล้ว package กลางที่ไม่มีเลขเวอร์ชันอย่าง php-cli, php-dev หรือ php-mysql จึงเปลี่ยนไปพึ่ง php8.6-* ถ้าเครื่องเราลง package กลุ่มนี้ไว้ apt upgrade หรือ apt full-upgrade รอบหน้าจะลง PHP 8.6 เพิ่มเข้ามา และ php8.6-cli จะกลายเป็น /usr/bin/php ตัวใหม่ ส่วนคำสั่ง php artisan ใน cron หรือ deploy script ก็จะไปรันบน 8.6 ทันที
เช็คได้ด้วย apt-mark showmanual | grep '^php-' ถ้าเจอ package ที่ไม่มีเลขเวอร์ชัน ให้สั่ง apt-mark hold package นั้นไว้ก่อน แล้วค่อยขยับไป 8.6 เมื่อพร้อม โดยลง php8.6-* ทีละตัวเองแล้วค่อย unhold
PHP ของ Ubuntu เองไม่ได้รับผลกระทบ
ถ้าลง PHP จาก Ubuntu ตรง ๆ เรื่องนี้ไม่เกี่ยวเลย Ubuntu แพตช์ด้วยการ backport แก้ช่องโหว่ลงเวอร์ชันเดิม อย่าง Ubuntu 26.04 ที่ได้แพตช์รอบเดียวกันนี้ php -v ก็ยังขึ้น 8.5.4 อยู่ ต้องดูเลขเต็มอย่าง 8.5.4-0ubuntu1.6 แทน วิธีอ่านเลขนี้อยู่ในโพสต์วิธีอ่านเลขเวอร์ชัน PHP ของ Ubuntu
เหตุผลที่เราใช้ PPA กันมาตลอดคือเลือกเวอร์ชันได้เอง และลงหลายเวอร์ชันในเครื่องเดียวได้ ข้อนี้ packages.sury.org ทำได้เหมือนเดิม สิ่งที่เปลี่ยนมีแค่ที่อยู่ของ repository ย้ายวันนี้ใช้เวลาไม่กี่นาที ดีกว่าไปรู้ทีหลังตอนช่องโหว่ถัดไปออกแล้วเครื่องเราไม่ได้อะไรเลย






